Neobična mesta u Beogradu: Pećina ispod Kalemegdana

Kalemegdanska tvrđava predstavlja jednu od najposećenijih kulturnih znamenitosti u Beogradu. Od velikog broja turista koji dođu u Beograd, veliki broj njih se odluči da obiđe Beogradsku tvrđavu, koju uglavnom poseti oko 700.000 ljudi. 

Kalemegdan je veliki beogradski park i tvrđava i nalazi se na ušću reke Save u Dunav. Kalemegdanska tvrđava imala je važno mestou istoriji Beograda i Srbije, jer je služila kao važan deo vojne odbrane. Na tvrđavi se nalazi Gornji grad i Donji grad. Danas je tvrđava pod zaštitom države i otvorena je za sve posetioce, koji mogu videti Prirodnjački muzej, Zoološki vrt, spomenik “Pobednik”, Japansku česmu i Despotovu kapiju. Posećeni delovi Kalmegdana su Vojni muzej, Crkva Svete Petke i Opservatorija.

Ipak, često se kaže da postoji grad ispod Beograda. Šta se krije ispod Kalemegdanske tvrđave?

Rimski bunar 

Rimski bunar se nalazi u blizini spomenika “Pobednik” i smatra se da je izgrađen između 1717. godine i 1731. godine. Iako se njegov nastanak pripisuje rimskom dobu, za gradnju bunara su zaslužni austrijski graditelji. Oni su ga nazvali “Veliki bunar”, ali je Rimski bunar ostao po narodnom predanju da su ga još Rimljani koristili za snabdevanje vodom.

Bunar je dubok 51 metar i ima nešto više od 200 stepenika koji vode do dna bunara. Zanimljivo je da je Rimski bunar jedan od čak šest podzemnih objekata koji se nalaze ispod Beogradske tvrđave. Rimski bunar je bio inspiracija za poznate domaće filmove “Lavirint” i “Ljubavni slučaj ili tragedija službenice PTT”.

Hodnici ispod Beograda 

Ispod Kalemegdanske tvrđave se nalaze hodnici, prostorije i pećine za koje mali broj ljudi zna da postoje, a većina još uvek nije istražena. Smatra se da su katakombe nastale još u vreme Rimljana i da veliki deo hodnika tek treba da se istraži. Najveća pećina se nalazi ispod Tašmajdana i smatra se da je stara oko 8 miliona godina. Takođe, smatra se da postoji tunel koji vodi od Kalemegdana do Gardoš kule.

U podzemlju Beograda se nalaze pećine, lagumi, bunkeri i slični lokaliteti koji su služili stanovnicima, vojnicima, trgovcima i državnicima da sakriju dragocenosti ili imaju sigurno sklonište. 

Prostor ispod Kalemegdanske tvrđave do Brannkovog mosta i Kosančićevog venca krije brojne lagume, koji su se koristili kao sklonište tokom Drugog svetskog rata. Predivđeno je da se ovde sakriju velika kulturna i materijalna dobra tokom velikih razaranja, do čega nije došlo. Zanimljivo je da je danas veći deo ovih laguma ostavljen prazan i neistražen, a određeni deo je čak privatizovan. U Karađorđevoj ulici su neki lagumi iskorišćeni kao vinski podrum. U Pariskoj ulici je deo pećine ispod Kalemegdana iskorišćen kao prostor za moderan noćni klub. Jedan krak pećine je urušen i napušten. Smatra se da je ovuda prlazila turska vojska kada je pokušavala da osvoji Beograd u XV veku.

Pećina ispod Tašmajdana 

Ispod parka Tašmajdan se nalazi najveća podzemna pećina u Beogradu - Šalitrena pećina i smatra se da je stara skoro 8 miliona godina. Većinu prostora iskoristili su Rimljani i Turci odakle su vadili kamen za sarkofage i šalitru. Tokom Prvog svetskog rata su se ovde skrivali stanovnici Beograda od bombardovanja, a tokom Drugog svetskog rata je namena podzemnog prostora potpuno preokrenuta. Nemci su iskoristili podzemne potencijale ispod Tašmajdana i koristili ih kao komandne prostorije gde su uveli vodu i struju. Još uvek nije utvrđeno gde vode prolazi ispod Tašmajdana, najverovatnije ka Pravnom fakultetu, parka Manjež, Trgu Nikole Pašića i Železničke stanice. Nažalost, po završetku rata je ovaj deo Beograda ostao zatvoren za javnost.

Posete podzemnom delu Beograda se organizuje tokom prolećnih i letnjih meseci kada posetioci imaju prilike da u organizaciji turističkih agencija upoznaju potpuno novi i nesitraženi deo glavnog grada, ali i da saznaju nešto o Beogradu.